1891153

Kennisgroepstandpunt

KGSW 14.0008
Dient ter bepaling van wat kwalificeert als het ondernemingsvermogen voor de BOR een pensioenverplichting volledig of pro rata aan de (mogelijk overtollige) liquide middelen te worden toegedeeld?

**Commerciële balans**
Pand € 1.800.000
EV kap € 18.000 + winstres. € 1.100.000
Hyp. Lening € 400.000
Voorraad € 100.000
Debiteuren € 100.000
Crediteuren € 100.000
RC-digra € 100.000
Liquide middelen € 1.200.000
Totaal € 2.200.000

De pensioenverplichting omvat een ouderdomspensioen voor de directeur-grootaandeelhouder (alleenstaand). Het ouderdomspensioen gaat over 15 jaar in. De commerciële waarde van het ouderdomspensioen bedraagt € 500.000. Zie de balans hierboven. Van de liquide middelen wordt € 200.000 aangemerkt als werkkapitaal. Verder heeft de BV het voornemen om het komende jaar voor € 300.000 te investeren in bedrijfsmiddelen (uitbouw van het pand).

Stelling van de adviseur is dat de commerciële waarde van de pensioenverplichting volledig toegerekend mag worden aan de liquide middelen. Deze liquide middelen worden aangehouden om de pensioenverplichting op termijn te gaan betalen. Daarnaast valt het restant van de liquide middelen € 1.200.000 – € 200.000 (werkkapitaal) – € 300.000 (voor investeringen) – € 500.000 (pensioenverplichting) = € 200.000 volledig weg tegen de kortlopende schulden (de balansposten Crediteuren en RC-digra). De adviseur is dus van mening dat er geen duurzaam overtollige liquide middelen in de vennootschap aanwezig zijn.

**Antwoord**
Uit de jurisprudentie volgt dat van belang is of de grenzen der redelijkheid worden overschreden en derhalve of de liquide middelen een functie hebben binnen de onderneming: een toekomstige aanwending daarvan binnen de onderneming is voldoende (niet blijvend overtollig). Daarbij moet rekening worden gehouden met de overige activa en bijbehorende kasstromen. Nadere informatie van belanghebbende behoudens het reeds gestelde kan daartoe nodig zijn voor de beoordeling.

Een beoordeling op basis van hetgeen voorhanden is leidt tot het volgende oordeel. De pensioenverplichting brengt de adviseur in mindering op de liquide middelen. Vraag is waarom het pensioen niet betaald zal kunnen worden uit het (stille reserves in) bedrijfspand. Wanneer men nu reeds aannemelijk kan maken dat – ook na ingang van het pensioen – het pand zal blijven worden gebruikt in de eveneens na die datum voort te zetten onderneming, zullen de in het pand aanwezige stille reserves niet zonder meer kunnen worden gebruikt om de pensioenuitkeringen te betalen. In dat geval is het in de voorgelegde casus mogelijk om de liquide middelen toe te rekenen aan de (toekomstige uitkeringen uit hoofde van de) pensioenverplichting. Dat betekent dat voor een bedrag van € 500.000 de liquide middelen in elk geval niet duurzaam overtollig zijn. Voorts kan – er vanuit gaande dat de rekening-courantschuld dienstbaar is aan de onderneming – een bedrag van € 100.000 van de liquide middelen worden toegerekend aan de rekening-courant van de digra, zodat ook dat bedrag niet duurzaam overtollig kan worden geacht.

Daarnaast kan een deel van de liquide middelen worden bestemd als “potje voor onvoorziene omstandigheden” (vgl. Hof Leeuwarden BNB 1982/306 en V-N 1993/952). De omvang van dit potje hangt af van de concrete omstandigheden binnen de in de BV gedreven onderneming. Voor ‘gewone’ verplichtingen die in de tijd gespreid moeten worden betaald, zoals veelal de hypotheekaflossing, geldt dat deze bij winstgevende bedrijven uit de reguliere winst zullen worden betaald.

De overige stellingen van belastingplichtige zullen feitelijk moeten worden getoetst op aannemelijkheid.