1704124

Kennisgroepstandpunt

Download kennisgroepstandpunt in origineel PDF-formaat

AI-samenvatting

De Belastingdienst heeft gereageerd op een vraag over de belastingplicht van Stichting [GEANONIMISEERD] in relatie tot het Manege-arrest. De stichting ontvangt subsidies van private fondsen, die volgens de adviseur niet tot de inkomsten behoren, omdat de stichting geen winst maakt. De Belastingdienst stelt echter dat de belastingplicht afhankelijk is van de feiten en omstandigheden, waarbij de causaliteit en liberaliteit van de subsidies een rol spelen. Subsidies die specifiek voor ondernemingsactiviteiten zijn verstrekt, kunnen als fiscale winst worden aangemerkt. De beoordeling van de belastingplicht vereist een zorgvuldige afweging van de relatie tussen de subsidies en de bedrijfsuitoefening van de stichting.

Kantoor Den Haag
Telefoon 5120
Telefax
Handel en transport team 1
Postbus 30208
2500 GE 'S-GRAVENHAGE

Datum
2 augustus 2016

Uw kenmerk
Belastingdienst
51.26 Kenmerk
15-211-0026
5.1.2e

Betreft: Belastingplicht Stichting [GEANONIMISEERD] in relatie tot Manege arrest

Geachte collega,

Op uw verzoek aan de kennisgroep belastingplicht en kwalificatie rechtsvormen hierbij de reactie op de vraag over de belastingplicht van Stichting [GEANONIMISEERD] in relatie tot het Manege arrest (Hoge Raad van 10 maart 1999, BNB 1999/208).

**Feiten en omstandigheden**
Stichting [GEANONIMISEERD] omschrijft zichzelf als een organisatie die [GEANONIMISEERD]. Stichting [GEANONIMISEERD] is voor haar activiteiten deels afhankelijk van subsidies en giften. In de jaarrekening staat dat de stichting naar een continuïteitsreserve streeft van [GEANONIMISEERD]. Stichting [GEANONIMISEERD] ontvangt subsidies van [GEANONIMISEERD]. In de tekst wordt gesproken van “subsidies”. Het gaat i.c. niet om subsidies van overheidswege als bedoeld in artikel 4.21 Awb, maar om bijdragen van private fondsen.

**Vraag van de behandelaar**
De adviseur meent dat de subsidies niet tot de inkomsten behoren en beroept zich op de uitspraak van de Hoge Raad van 10 maart 1999, BNB 1999/208 (zogenoemde Manegearrest). De Stichting haalt dan geen winst en is volgens de adviseur niet belastingplichtig.

5.1.2e 5.1d 5.1.2e | [vaco MKB heeft de behandelaar gewezen op een standpunt van de kennisgroep winstbepaling (12 213 00107). In de tekst die bijvoegt staat het volgende standpunt: “Vermogensvermeerderingen die het gevolg zijn van giften uit vrijgevigheid door personen die geen belang hebben bij de ondernemingsactiviteiten van die stichting zijn niet belast. Het antwoord luidt niet anders als het betreffende lichaam alleen door de giften en/of subsidies tot een belastbaar bedrag komt.”

**Vraag**
2) Hoe kan de behandelaar motiveren dat de fondsen een belang hebben bij de ondernemingsuitoefening van de gesubsidieerde? Instellingen moeten de subsidies voor bepaalde doeleinden aanwenden. Zij vraagt zich af of dit voldoende is om te stellen dat het fonds belang heeft bij de ondernemingsuitoefening.

**Antwoord**
2) Of de private fondsen een belang hebben bij de ondernemingsuitoefening van de stichting is afhankelijk van de feiten en omstandigheden. De vraag naar de positie van giften in de winstsfeer is voor de vennootschapsbelasting nog maar weinig aan de orde gekomen. Het manege-arrest is eigenlijk het enige arrest waar in dit verband een beroep op kan worden gedaan. Het arrest maakt dus geen deel uit van een constante en gevestigde jurisprudentie. De reikwijdte van het arrest moet dan ook niet te ruim worden opgevat. De overweging gewijd aan het belang die de ondernemers zouden kunnen hebben bij de onderneming van de stichting moet niet worden gezien als een overweging waarmee in alle gevallen kan worden beslist of een bijdrage tot de winst moet worden gerekend. Voor de beantwoording van deze vraag vindt een weging plaats van de causaliteit en liberaliteit (vrijgevigheid). Subsidies worden verstrekt voor bepaalde projecten ter dekking van de exploitatiekosten (exploitatiesubsidies). De band met de bedrijfsuitoefening is hier sterk, waardoor het causaliteitsbeginsel de boventoon voert en de subsidies tot de winst behoren. Onder omstandigheden kan een eventuele terugbetalingsverplichting ertoe leiden dat de stichting geen structurele overschotten behaalt.

**Beschouwing**
Fiscale winstbegrip is ruim
Winst uit onderneming is het bedrag van de gezamenlijke voordelen die, onder welke naam en in welke vorm ook, worden verkregen uit onderneming (artikel 3.8 Wet IB 2001). Uitgangspunt is dat het fiscale winstbegrip een ruim begrip is. Voorwaarde is slechts dat de opbrengst aan de onderneming — i.c. potentiële ondernemingsactiviteit – is toe te rekenen.

**Manege-arrest**
Bedacht moet worden dat de vraag naar de positie van giften in de winstsfeer voor de vennootschapsbelasting nog maar weinig aan de orde is gekomen. Het manege-arrest is eigenlijk het enige arrest waarop in dit verband een beroep kan worden gedaan. Het arrest maakt dus geen deel uit van een constante en gevestigde jurisprudentie. De reikwijdte van het arrest moet dan ook niet te ruim worden opgevat. De overweging gewijd aan het belang die de ondernemers zouden kunnen hebben bij de onderneming van de stichting moet niet worden gezien als een rechtsoverweging waarmee in alle gevallen kan worden beslist of een bijdrage tot de winst moet worden gerekend. Voor de beantwoording van deze vraag vindt een weging plaats van de causaliteit en liberaliteit (vrijgevigheid).

**Causaliteit**
Causaliteit betekent niet slechts voordeel uit onderneming. Het gaat er ook om of de ondernemingsuitoefening tot het behalen van voordeel in staat heeft gesteld. Subsidies van private fondsen die een bepaalde ondernemingsactiviteit financieren zijn veelal direct aan die ondernemingsactiviteit toe te rekenen en vormen in zijn algemeenheid fiscale winst.

**Liberaliteit**
Liberaliteit betekent vrijgevigheid. Een bijdrage wordt bijvoorbeeld gedaan omdat de gever de stichting een warm hart toedraagt. Dit motief is op zichzelf niet doorslaggevend voor de vraag of de bijdrage winst is voor de ontvanger van de bijdrage. Aan het motief komt wel betekenis toe als onderdeel van de feiten en omstandigheden aan de hand waarvan beoordeeld wordt of de bijdrage winst vormt.

**Bijdragen verstrekt aan het lichaam als zodanig**
In de rechtspraak voor natuurlijke personen is uitgemaakt dat wanneer voor de gever zakelijk geen enkele grond bestaat om een bijdrage te doen, maar uitsluitend uit vrijgevigheid jegens de natuurlijke persoon persoonlijk een bijdrage aan een natuurlijke persoon/ondernemer is gedaan, deze bijdrage niet tot de winst uit onderneming behoort.

Uit deze rechtspraak is af te leiden dat een bijdrage met een meer institutioneel karakter aan de toekenning, waarbij criteria worden gesteld voor of aan de toekenning eerder niet aan de persoon of het lichaam als zodanig zal zijn toegekend.

**Subsidies van private fondsen**
Bij subsidies van private fondsen wordt in een bepaalde mate zowel aan het liberaliteitsbeginsel als aan het causaliteitsbeginsel voldaan. Bijvoorbeeld als de subsidie wordt toegekend voor ondernemingsactiviteiten. Dit betekent dat een weging moet worden gemaakt. Daarbij zal zowel naar de plaats van de subsidies binnen de onderneming van de ontvanger (bijvoorbeeld: financiering van een bepaalde ondernemingsactiviteit) gekeken moeten worden als naar de wijze van toekenning door het private fonds. Dergelijke subsidies worden veelal volgens vooraf vastgestelde normen en onder bepaalde voorwaarden toegekend. De band met de onderneming staat voorop en geeft hier de doorslag.

**De onderhavige casus**
Weging causaliteit en liberaliteit
Subsidies worden verstrekt voor bepaalde projecten en hebben kenmerken van exploitatiesubsidies. De band met de bedrijfsuitoefening is hier sterk, waardoor het causaliteitsbeginsel de boventoon voert en de subsidies tot de winst behoren. Een eventuele terugbetalingsverplichting kan er onder omstandigheden toe leiden dat de stichting geen structurele overschotten behaalt.

Hoogachtend,
namens de inspecteur
Kennisgroep belastingplicht en kwalificatie rechtsvormen