1774100

Kennisgroepstandpunt

Download kennisgroepstandpunt in origineel PDF-formaat

**Documenttitel: 1774100**

**Belastingdienst**
MERLEVUM FEL K Corporate Dienst
Belastingdienst/GO/Noordoost/kantoor Almelo Vaktechniek
Croeselaan 14
3521 CA Utrecht
Postbus 18280
3510 CG Utrecht
www.belastingdienst.nl

**Contactpersoon**
Kennisgroepstandpunt 19-052-30 toepassing art. 15 lid 1 letter y Wbr (WKO) 5.12e

**Feiten/casus**
Een bedrijvenpark (in ontwikkeling) bestaat uit [GEANONIMISEERD] m² aan kantoren en [GEANONIMISEERD] m² aan voorzieningen waaronder een WKO-installatie. Inmiddels zijn al diverse kantoren verkocht aan derde-partijen en in gebruik genomen. [GEANONIMISEERD] is nog voor ontwikkeling beschikbaar.

Centraal op het bedrijvenpark is een Centraal Pompgebouw gerealiseerd met een collectieve WKO met dubbele ringleiding (koude en warm). Via deze ringleiding wordt laagtemperatuur warmte en koude (12 / 6 graden) naar en tussen de diverse gebouwen op het terrein gedistribueerd.

Elk gebouw dat op de WKO is aangesloten, is voorzien van één of meerdere warmtepompmodules (ONE) die in de technische ruimte in het desbetreffende gebouw worden geplaatst.

X BV is eigenaar van de gehele WKO-installatie, inclusief de leidingen en warmtepompmodules in de aangesloten gebouwen. X BV is eigenaar van de grond waarop het centrale pompgebouw staat en heeft opstalrechten op de onroerende zaken van derden waarin de WKO zich bevindt. In de toekomst kunnen nieuwe kantoren worden toegevoegd aan de bestaande WKO-installatie. Hiervoor zal dan weer een recht van opstal worden gevestigd ten gunste van X BV.

**Vraag**
1. Kan een (open en/of gesloten) WKO-systeem worden aangemerkt als een net van leidingen en kabels als bedoeld in artikel 15-1-y WBR?
2. Zo ja, wat behoort — afgezien van de waarde van de leidingen zelf – tot het net:
a. de waarde van het recht van opstal, voor zover dat het gebruik van de onroerende zaken van derden betreft?
b. de waarde van de grond en het daarop staande Centraal Pompgebouw;
c. de installaties, zoals warmtewisselaars en warmtepompmodules, die zich bevinden in het Centraal Pompgebouw en in de aangesloten gebouwen?
3. Maakt het nog uit of sprake is van een open of gesloten energiesysteem?

**Antwoord**
1. In rechtspraak en literatuur wordt hierover genuanceerd gedacht. Uit de Toelichting op het internetconsultatievoorstel van ontwerp van wet artikel 2a Boek 5 BW kan a contrario worden afgeleid dat het ministerie een (publiekrechtelijke) WKO-installatie niet als een net beschouwt. De KG is van opvatting dat in het onderhavige geval, waarbij vanuit en naar het centrale pompgebouw leidingen lopen naar en vanuit de aangesloten gebouwen, en tussen de aangesloten gebouwen onderling, sprake is van een net van leidingen waarop de netvrijstelling van toepassing is.
2. a. De waarde van het recht van opstal deelt niet mee in de netvrijstelling. Het net behoort immers in eigendom toe aan de bevoegde aanlegger krachtens de wet (artikel 5:20, lid 2, BW), niet krachtens het opstalrecht. Bij overdracht van het opstalrecht gaat dan ook alleen het recht om het net in de grond te mogen hebben op de verkrijger over, niet de eigendom van het net. Op de verkrijging van het opstalrecht is daarom de netvrijstelling niet van toepassing.
b. De gronden en het daarop staande Centraal Pompgebouw behoren niet tot het net, zodat op de waarde daarvan de netvrijstelling niet van toepassing is.
c. De installaties, zoals bronpompen, warmtewisselaar, warmtepomp en regeneratievoorziening, die niet dienstbaar zijn aan (noodzakelijk zijn voor) het transport van warmte en koude, maar gerekend kunnen worden tot de WKO-installatie zelf, behoren niet tot het net en de waarde daarvan deelt niet in de netvrijstelling.
3. Het maakt wat betreft de bovenstaande antwoorden geen verschil of het een gesloten of een open systeem betreft.

**Beschouwing/Toelichting**
Artikel 15, lid 1, aanhef en letter y, WBR bepaalt dat van overdrachtsbelasting is vrijgesteld de verkrijging van een net gelegen in, op of boven de grond, bestaande uit een of meer kabels of leidingen, bestemd voor transport van vaste, vloeibare of gasvormige stoffen, van energie, of van informatie.

De netwerkvrijstelling is in de wet opgenomen nadat het kabelnet van een centrale-antenne-inrichting, met de daarbij behorende onderdelen, in 2003 door de Hoge Raad als onroerend (artikel 3:3, lid 1, BW) was aangemerkt.

**Wat omvat een net voor toepassing van art. 15-1-y WBR?**
HR 14 februari 2020, ECLI:NL:HR:2020:170:
“De netwerkvrijstelling is in de wet opgenomen nadat het kabelnet van een centrale-antenne-inrichting, met de daarbij behorende onderdelen, in 2003 door de Hoge Raad als onroerend (artikel 3:3, lid 1, BW) was aangemerkt.

**Is elk WKO-systeem een net?**
Een WKO-systeem is een systeem dat, waar het om koeling of verwarming van gebouwen gaat, in essentie kan worden vergeleken met de functie van een airconditioner.

**Wat omvat een WKO-net?**
De nadruk bij het begrip ‘net’ ligt op de kabels en leidingen. In publiekrechtelijke wetgeving worden faciliterende installaties doorgaans tot het net gerekend. Echter, de bron zelf, wordt niet tot het net gerekend.

**Op WKO-systemen is zowel de Waterwet als de Warmtewet van toepassing.**
Artikel 1.1 Waterbesluit definieert als volgt:
– open bodemenergiesysteem: installatie waarmee van de bodem gebruik wordt gemaakt voor de levering van warmte of koude ten behoeve van de verwarming of koeling van ruimten in bouwwerken, door grondwater te onttrekken en na gebruik in de bodem terug te brengen, met inbegrip van bijbehorende bronpompen en warmtewisselaar;
– gesloten bodemenergiesysteem: installatie waarmee, zonder grondwater te onttrekken en na gebruik in de bodem terug te brengen, gebruik wordt gemaakt van de bodem voor de levering van warmte of koude ten behoeve van de verwarming of koeling van ruimten in bouwwerken, door middel van een gesloten circuit van leidingen.

**Conclusie**
In de rechtspraktijk moet er rekening mee worden gehouden dat een WKO-systeem gelegen in andermans grond kan worden beschouwd als een net in de zin van art. 5:20 lid 2 BW.