1703750

Kennisgroepstandpunt

Download kennisgroepstandpunt in origineel PDF-formaat

**Belastingdienst**
MERLBGONEEDK Corporate Dienst
Belastingdienst/ Vaktechniek
T.a.v.| 5.1.2e
Croeselaan 14
3521 CA Utrecht
Postbus 18280
3510 CG Utrecht
www.belastingdienst.nl

**Contactpersoon**
Kennisgroepstandpunt 21-052-23 Erfpacht 5.1.2€
5.1.2e

**Feiten/casus**
Belastbare feiten (civielrechtelijk):
A en B zijn als volgt overeengekomen (in samenhang):
1. A verkrijgt op datum x in [GEANONIMISEERD] krachtens afstand door de erfpachter B een tijdelijk recht van erfpacht en een afhankelijk recht van opstal (bezwaard is een perceel grond met een daarop staande woning)
2. Bij dezelfde akte verkrijgt B van A een nieuw tijdelijk recht van erfpacht en een daarvan afhankelijk recht van opstal (zelfde perceel).

**Versienummer**
1.0
Behandeld door
5.1.2e

**Gegevens:**
Oude recht
Ingangsdatum: [GEANONIMISEERD]
Looptijd:
Grondwaarde: [GEANONIMISEERD]
Canonpercentage
Aanvangscanon:
Index canon: CPI
Periodieke grondwaardeherziening: per periode van 10 jaar

Nieuwe recht
Ingangsdatum:
Looptijd: [GEANONIMISEERD]
Grondwaarde:
Depreciatie:
Grondwaarde ten behoeve van canon: [GEANONIMISEERD]
Canonpercentage:
Aanvangscanon:
Index canon: CPI
Periodieke grondwaardeherziening: per periode van 10 jaar

De heffingsmaatstaf wordt ingevolge het tweede lid van artikel 9 WBR gesteld op het verschil van
1. de waarde in het economische verkeer van het oude recht (de regel dat minimaal de tegenprestatie in aanmerking wordt genomen als waarde dient hier buiten toepassing te blijven om ongerijmde uitkomsten te voorkomen) plus de gekapitaliseerde waarde van de canon, en
2. de waarde in het economische verkeer van het nieuwe recht plus de gekapitaliseerde canon.

**Vraag**
Wat is de maatstaf van heffing?

**Antwoord**
De heffingsmaatstaf wordt ingevolge het tweede lid van artikel 9 WBR gesteld op het verschil van:
1. de waarde in het economische verkeer van het oude recht (de regel dat minimaal de tegenprestatie in aanmerking wordt genomen als waarde dient hier buiten toepassing te blijven om ongerijmde uitkomsten te voorkomen) plus de gekapitaliseerde waarde van de canon, en
2. de waarde in het economische verkeer van het nieuwe recht plus de gekapitaliseerde canon.

Dat betekent in deze casus: [GEANONIMISEERD]

**Beschouwing/Toelichting** (interne toelichting, maakt geen onderdeel uit van het antwoord)
1) Wettelijk kader WBR
Artikel 9, tweede lid: Indien van een beperkt recht afstand wordt gedaan tegen verkrijging van een nieuw beperkt recht, wordt de belasting berekend over het verschil in waarde tussen de beperkte rechten. Wordt uitsluitend de schuldplichtigheid gewijzigd, dan wordt bedoeld verschil op nihil gesteld.
Artikel 11, eerste lid: Bij verkrijging van een recht van erfpacht wordt de waarde vermeerderd met die van de canon, met dien verstande dat de som van beide waarden niet hoger wordt gesteld dan de waarde van de zaak waarop het recht betrekking heeft.

2) Systematiek berekening maatstaf van heffing WBR
Het samenstel van wettelijke bepalingen betekent het volgende.
De maatstaf van heffing dient bij de vestiging van een recht van erfpacht te worden bepaald aan de hand van de optelling van de waarde van het recht en de waarde van de canon. Doel en strekking van de wetgever is dat bij de verkrijging van een erfpachtrecht de waarde van de grond in de heffing moet worden betrokken.

Bij de toepassing van artikel 9, tweede lid betekent het vorenstaande dat de maatstaf van heffing als volgt bepaald dient te worden:
Waarde van het nieuwe erfpachtrecht (9-2) + waarde van de nieuwe canon (11-1)
Waarde van het oude erfpachtrecht (9-2) + waarde van de oude canon (11-1)

Dit betekent dat de waarde van het recht niet hetzelfde is als de waarde van de canon.

3) Depreciatie
Een belangrijk onderwerp in dit verband is de betekenis van de depreciatie voor de voorliggende berekeningen. In deze casus is de depreciatie door A vastgesteld op 25%. Kort samengevat is het een gemotiveerde korting op de in aanmerking te nemen grondwaarde.

Ten aanzien van de depreciatie die A toepast kan worden verwezen naar de uitspraak van Rechtbank Den Haag van 18 september 2019, ECLI:NL:RBDHA: 2019:9765.

Aan die uitspraak wordt het volgende ontleend:
(f) Is de depreciatie in het geval van verkoop aan de zittende erfpachter terecht verlaagd van 25% tot 12,5%?

Tussen partijen is op zichzelf niet in geschil dat het erfpachtrecht een waardedrukkend effect heeft en dat dit effect bij de waardebepaling tot uitdrukking moet worden gebracht door middel van een depreciatie.

De KG is van mening, nu de toepassing van een depreciatie van 25% in het voorliggende geval gebruikelijk is tussen A en de erfpachters van A bij de berekeningen die noodzakelijk zijn voor de vaststelling van de maatstaf van heffing, de depreciatie van 25% niet geëlimineerd hoeft te worden.

Ad 1)
Een erfpachtrecht dat wordt gevestigd tegen een marktconforme canon heeft geen waarde.

Ad 2)
De nieuwe canon die belanghebbende feitelijk moet betalen bedraagt [GEANONIMISEERD] vanaf jaar 1 geïndexeerd met de CPI.

Ad 3)
De oude canon die belanghebbende feitelijk moet betalen bedraagt in [GEANONIMISEERD].

Ad 4)
Wat is de waarde van het oude recht? Voor het antwoord op die vraag kan vanuit het perspectief van de erfpachter het volgende worden opgemerkt.

De vraag is nu of dit bedrag als negatieve waarde van het oude erfpachtrecht in aanmerking genomen moet worden.

4) Disconteringsvoet waardering contante waarde
In de berekening is gekozen voor een disconteringsvoet voor het berekenen van de contante waarde van het verschil tussen de oude en de nieuwe canon voor het resterende tijdvak van 4%.

5) Berekening
Zie het Excel bestand. Samengevat, gelet op onderdeel 2 van deze notitie, betekent dit het volgende voor de maatstaf van heffing:
Waarde canon totale waarde nieuw
Waarde recht nieuw | nieuw recht
totale waarde oud
Waarde recht oud Waarde canon oud | recht OVB

6) Recht van opstal
Financiële data
Zie Erfpacht
Retributie: nihil
Waarde opstal [GEANONIMISEERD] PM

7) Maatstaf van heffing
De waarde van het nieuwe opstalrecht is gelijk aan de waarde van de opstal ten tijde van de rechtshandelingen. De waarde van het oude opstalrecht is gelijk aan de waarde van de opstal ten tijde van de rechtshandelingen.

Omdat er bij het oude en het nieuwe opstalrecht terecht geen retributie in rekening wordt gebracht is de waarde van de retributie nieuw en oud nihil.

Het vorenstaande betekent dat bij de toepassing van artikel 9, tweede lid in combinatie met artikel 11, eerste lid bij de rechtshandelingen voor het opstalrecht de maatstaf van heffing nihil is.