1675865

Kennisgroepstandpunt

Belastingdienst
Kennisgroep
DividendbelastingVERTROUWELIJK
Voorzitter
512e
Secretaris
512e
rechtsvraag
Kennisgroep
Dividend beiastin g_PostbusDividendbelasting artikel 3eerste lidonderdeel d
Teruggaaf van kapitaal door sen fonds voor gemene rekening
Datum inbreng
12maart 2020
Referentienummer
20024D004 Vraag
Datum
7mei 2020Isartikel 3eerste lidonderdeel dvan deWet opdedividendbelasting 1965
Wet DB en inhetbijzonder dedaar opgenomen mogelijkheid totonbeiaste
teruggave van kapitaal middels statutenwijziging van toepassing opfondsen voor
gennene rekeningAuteur
512e
Antwoord
Nee artikei 3eerste lidonderdeei dWet DB isinhetgeheel niet van toepassing
opfondsen voor gemene rekening Ook de indiebepaling opgenomen
mogelijkheid totonbeiaste teruggaaf van kapitaal middels statutenwijziging is
derhalve niet van toepassing
Opdeteruggaafvan hetgeenisgestort opbewijzenvan deelgerechtigdheidineen
fonds voor gemene rekening isartikel 3eerste lidonderdeel gvan toepassing
Opgrond van diebepaling iseen dergelijke teruggaaf belast voorzover het
vermogenvan het fonds uitgaat boven hetgeen opde inomioop zijnde bewijzen
van deelgerechtigdheid isgestort Een dergelijke teruggaaf isdus pas onbelast
wanneer hetvermogen van hetfonds niet langer uitgaat boven hetgeen opde in
omioop zijnde bewijzenvan deelgerechtigdheidisgestort
Beschouwing
Artikel 3eerste lidonderdeel dWet DBkende onder deWet opde
inkomstenbelasting 1964 Wet IB1964 eentegenhanger inde
inkomstenbelasting namelijk artikel 29 tweede lidWet IB1964 Diebepaling
luidde tot 1981
Gehele ofgedeeltelijke teruggaaf van hetgeen opaandeien isgestort wordt als
dividenduitkering aangemerkt Indian en voor zover erzuivere winst istenzij van
tevoren hetmaatschappelijke kapitaal van het lichaam dat deteruggave doet
door wijzigingvan deakte van oprichting dienovereenkomstigisverminderd^
^Inzijn arrest van 3april 1991 nr27031 oordeelde deHoge Raad datonder
hetmaatschappelijk kapitaal moet worden verstaan hetgeplaatste en
gestorte gedeelte van hetmaatschappelijk kapitaai
VERTROUWELIJK Pagina 1van 3
1675865 00060
Ten tijdevan deinvoering van diebepaling waren fondsen voor gemene rekening
nog geen inhoudingsplichtigevoor dedividendbelastingPas alsgevolgvan de
tweede nota van wijziging van 29juli1968^ophet wetsvoorstel Wet opde
vennootschapsbelasting 1960 werd het fonds voor gemene rekening
inhoudingsplichtig voor dedividendbelasting Invoering van deze inhoudingsplicht
had totdoei omultkeringen van fondsen voor gemene rekening hetzeifde te
behandelen alsuitkeringen van naamloze vennootschappen
beleggingsmaatschappijen^Gelijktijdig werd een aparte bepaling opgenomen
voor deteruggaaf van kapitaal door fondsen voor gemene rekening omdat aitikel
3eerste lidonderdeel dWet DB enartikel 29tweede lidWet IB1964 niet van
toepassing waren opfondsen voor gemene rekening DeStaatssecretaris lichtte
dat alsvoIgt toe^
Daar debewijzenvandeelgerechtigdheid geen nominate waarde kennen enbij
deze fondsen geen sprake Isvan een kapitaal indeformeel Jurldlsche zin die voor
naamloze vennootschappen aan ditbegrip isverbonden warden indetwee
volgendeleden van artikel 44a enigetechnische voorschriften gegevenvoor de
toepassing opfondsen van indeWet opdeinkomstenbeiasting voorkomende
bepalingen waarbij hetkapitaalvan denaamloze vennootschapeen rotspeelt
Het derde lidistebeschouwen als eenpendantvan deregel dat elke uitkering
van een naamloze vennootschap alsdividend wordt beschouwd Indlen envoor
zover erindevennootschap winst aanwezigis
Uithetvoorgaande blijkt datdewetgever van mening isdat artikel 3eerste lid
onderdeel dWet DB endependant daarvan indeWet IB1964 niet van toepassing
isopfondsen voor gemene rekening omdat bewijzen van deelgerechtigdheid geen
nominale waarde kennen enbijdeze fondsen geen sprakeisvan een kapitaalin
deformeel juridische Daarom introduceerde dewetgever een aparte bepaling
voor fondsen voor gemene rekening inartikel 44a Wet IB1964 devoorganger
van artikel 3eerste lid onderdeelgWet DB^
DeHoge Raad bevestigt inBNB 1978 2562 deze lijn rnede opbasis de
parlementaire geschiedenisIndevoorafgaande hofprocedurehad het Hof het
volgende overwogen dat door deHoge Raad werd bekrachtigd
Genoemd art 44a istebeschouwen alsdetegenhangervan art 29Ud2van de
Wet waarin ten aanzien van naamloze vennootschappen bepaald isdatteruggaaf
vanhetgeen opaandelen isgestort alsdividenduitkering wordt aangemerkt indlen
envoor zover erzuivere winst istenzij tevoren hetmaatschappelijke kapitaal
door wijzigingvan destatuten dienovereenkomstigisverminderd Erzijn echter
verschillen tussen beide regelingen welke voortkomen uitdeverschillen die er
bestaan tussen fondsen voor gemene rekening enerzijds ennaamloze
vennootschappen anderzijds Indeeerste piaats ontbreekt bijfondsen een
aandelenkapitaal Indetweede piaats islets wat tevergelijken ismet een formele
kapitaalvermindering bijfondsen niet mogelijk Indederde piaats kan erbijeen
2Kamerstukken II1967 68 6000 nr17 p13 rk
3Kamerstukken II1967 686000 nr17 p7rk en8Ik
4Kamerstukken II1967 68 6000 nr17 p13 rk
^Tot 1januari 2001 was indeWet DBopgenomendat artikel 44a Wet IB1964
vanovereenkomstig toepassing was opdedividendbelasting Inverband met het
vervallen van deWet IB1964 per 112001 heeft dewetgever deze bepaling uit
artikel 44a direct opgenomeninartikel 31gvan deWet DB
VERTROUWELIJK Pagina7van
1675865 00060
fonds alleen fiscaal krachtens wetsfictie sprake zijn van wfnst Winst indezin van
art 29 Ud2van deWet kent een fonds niet
BijWet van 15mei 1981 Stb 332 zijn verschillende wetten aangepast aan de
tweede richtlijn van deRaad van deEuropese Gemeenschappen inzake het
vennootschapsrecht Inverband met deaanpassingen van hetBurgerlijk Wetboek
werden ook artikel 29Wet IB1964 enartikel 31dvan deWet DBaangepast
naar dehuidige wettekst waarbij hetbegrip maatschappelijk kapitaal werd
vervangen door hetbegrip nominale waarde DeMemorie van toelichting
vermeldt over deze fiscale wijzigingen Devoorgestelde wijziging van art 29
tweede Udhoudt geen materiele wijziginginHetzeifde geidtvoor debijart Ven
VIvoorgestelde wijzigingenindeWet opdevennootschapsbeiasting 1969 ende
Wet opdedividendbelasting 19656
Numet dewetswijzigingvan 1981 geenmateriSle iwijziging werd beoogd zijn de
uitlatingen van deStaatssecretaris endejurisprudentie met betrekking tot artikel
29en44a Wet IB1964 onverkort van toepassing ophethuidige artikel 3eerste
lid onderdeel dWet DB Erkan dus niet anders worden geconcludeerd dan dat die
bepaling inhetgeheel niet van toepassing isopfondsen voor gemene rekening en
dedaar opgenomen mogelijkheidtotonbelaste terugbetalingingevalvan
verminderingvan denominale waarde dus eveneens niet mogelijkis
Opteruggaaf van kapitaal door een fonds voor gemene rekeningisartikel 3
eerste lidonderdeel gWet DBvantoepassing Onder diebepalingkan pas
onbelast kapitaal worden terugbetaald wanneer alle winst belast isuitgekeerd
®Kamerstukken II1978 7915304 biz 54
VERTROUWELIJK Pagina3van 3
1675865 00060