1675863

Kennisgroepstandpunt

Belastingdienst
Kennisgroep
dividendbelastintgVERTROUWELIJK
Datum
2Bapril 20Z0
Referentienummer
DIV 020 024 001
Helpdeskvraag DIV 020 024 001 Auteur
512e
Dividendbelasting Artikel 4dWet DB1965 inkoop van participaties
Vraag
Mag een beleggingsinstelling dieword gedreven indevorm van een fonds voor
gemene rekening enwaarvan debewijzen van deelgerechtigdheid dus geen
nominale waarde hebben inhouding van dividendbelasting achterwege laten ten
aanzien van een inkoop van aandelen alsbedoeld inartikel 3vierde lidvan de
Wet opdedividendbeiasting 1965 Wet DB voor zover degrondslag voor de
inhouding van debelasting van deingekochte aandelen door deinstellingin
mindering wordt gebracht van hetparticipatiekapitaal
Antwoord
la een beleggingsinstelling mag opgrond van artikei 4dvan deWet DBinhouding
van debelasting achterwege laten ten aanzien van een inkoop van aandelen als
bedoeld inartikel 3vierde lidWet DB voor zover degrondslag voorde inhouding
van debelasting van deingekochte aandelen inmindering wordt gebracht opeen
agioreserve Voor detoepassing van artikel 4dWet DBwordt onder een
agioreserve verstaan het indeinstelling gestorte kapitaal voor zover dituitgaat
boven denominale waarde van de inhet economische verkeer zijnde aandelen in
deinstelling isopgrond van hetgestorte participatiekapitaal Voorfondsen voor
gemene rekening waarvan debewijzen van deelgerechtigdheid geen nominale
waarde kennen betekent ditdat hetgehele participatiekapitaal alsagioreserve
kan worden beschouwd Inhouding mag voorfondsen voor gemene rekening dus
achterwege blijven voor zover degrondslag inmindering wordt gebracht ophet
gestorte participatiekapitaal
Toelichting
Een open end beleggingsinstelling geeft doorlopend aandelen uitenkoopt die in
Opgrond van artikel 3vierde lidWet DBworden deze inkopeninbeginsel als
tijdelijke belegging aangemerkt zodat deheffing van dividendbelasting opgrond
van artikel 3eerste lidonderdeel aWet DBophetmoment van inkoop
achterwege blijft
Ingeval aan heteinde van hetkalenderjaar meer aandelen alstijdelijke belegging
zijn ingekocht dan indatjaar door deinstelling inheteconomische verkeer zijn
gebracht worden demeer ingekochte aandelen geacht een belaste inkoop van
aandelen tezijn alsbedoeld inhet eerste lidonderdeel aWet DB tegen de
gemiddelde waarde inheteconomische verkeer van de indeloop van het
kalenderjaar alstijdelijke belegging ingekochte aandelen Voor zover degrondslag
voor deinhouding van debelastinginmindering wordt gebracht op
VERTROUWELIJK Pagina1van 4
1675863 00063
herbeleggingsreserve ofdeagioreserve mag inhouding van dividendbelasting
achterwege blijven artikel 4d eerste lidWet DB
Artikel 4dWet DBgeeft een definitie van hetbegrip agioreserve voor de
toepassing van dat artikel ■■■het indeinstelling gestorte kapitaalvoorzover dit
uitgaat boven denominale waarde van deinheteconomische verkeer zijnde
aandelen indeinstelling Aangeziendeparticipatiesineen fonds voor gemene
rekening geen nominale waarde hebben ishetgehele participatiekapitaal als
agioreserve tebeschouwen voor zover dit indeinstelling isgestort
Interne overwegingen
Een niet beursgenoteerde open end beleggingsinstelling diewordt gedreven inde
vorm van een fonds voor gemene rekeningheeft een vraag voorgelegdover de
uitleg van artikel 4dWet DB inhetbijzonderover hettweede lidonderdeel a
Inartikei 1tweede iidWet DBworden bewijzenvan deelgerechtigdheidineen
fonds voor gemene rekening gelijkgesteld met aandelen invennootschappen
waarvan het kapitaal geheel often dele inaandelen isverdeeld enworden de
fondsen gelijkgesteld met vennootschappen
Opgrond van diegelijkstelling enartikel 3eerste lidonderdeel aWet DBbehoort
hetgeen tergelegenheid van inkoop van bewijzen van deelgerechtigd wordt
uitgekeerd boven hetgemiddeld opdedesbetreffende aandelen gestorte kapitaal
totdeopbrengst voor dedividendbelasting tenzij sprake isvan een tijdelijke
belegging
Aangezien een open end beleggingsfonds doorlopend bewijzen van
deelgerechtigdheid inkoopt enuitgeeft zou zonder bijzondere regeling een
dergelijkfonds doorlopend aangiften dividendbelastingmoeten indienen en
dividendbelasting moeten inhouden enafdragen Om ditte voorkomen voorziet
artikel 3vierde lidWet DB indemogelijkheid datdeinkopen door een
beieggingsinsteiiing worden aangemerktals een tijdelijke beleggingzodat geen
dividendbeiasting verschuldigdis
Ingevai aan het einde van hetkaienderjaar meer aandelen alstijdelijke belegging
zijn ingekocht dan indatjaar door deinstellinginhet economische verkeerzijn
gebracht worden demeer ingekochte aandelen inkoopoverschot geacht een
inkoop van aandelen tezijn alsbedoeld inhet eerste lidonderdeel aWet DB
tegen degemiddelde waarde inhet economische verkeer van de indeloopvan
hetkaienderjaar alstijdelijke belegging ingekochte aandelen Inbeginsel is
hierover dus dividendbelasting verschuldigd
Artikel 4d eerste lidWet DB biedt beleggingsinstellingen echter demogelijkheid
ominhouding van dividendbelasting over zoninkoopoverschot achterwege te
laten voor zover degrondslagvoor deinhouding van debelasting van de
ingekochte aandelen door deinstelling inmindering wordt gebracht van een
agioreserve ofeen herbeleggingsreserve
Voor zover hier van belang definieert hettweede lidvan dat artikel een
agioreserve alsvoIgt het indeinstelling gestorte kapitaal voorzover dit
uitgaat boven denominale waarde van deinheteconomische verkeer zijnde
aandelen indeinstelling
Inhet verleden heeft destaatssecretaris ineen geheel andere context aangeven
dat bewijzen van deelgerechtigdheid geen nominate waarde kennen enbIJ
1675863 00063
fondsen geen sprake Isvan een kapitaal Indeformeel Jurldlsche zin die voor
naamloze vennootschappen aan ditbegripisverbonden JGegeven hetgebrek
aan nominale waarde enkapitaalinformeel juridische zinkomt devraag ophoe
artikel 4d tweede lidonderdeei aWet DBmoet worden uitgelegd inhetgeval
van een fonds voor gemene rekening^
Voor wat betreft het ontbreken van kapitaal informeel juridische zinkan de
kennisgroepkortzijn Dehierboven bedoelde uitlatingvan destaatssecretaris is
gedaaninhet kader van dewettekst van artikel 29Wet opdeinkomstenbelasting
1964 toen indiebepaling nog werd verwezen naar hetbegrip maatschappelijk
kapitaalInartikel 4d eerste lid onderdeei awordt onmiskenbaar gedoeld op
het meer omvattende begrip fiscaal erkend kapitaal Het ontbreken van kapitaalin
formeel juridische zin isderhalve geen beletsel om tevoldoen aan het vereiste dat
ersprake moetzijnvan indeinstelling gestort kapitaal
Het ontbreken van nominale waarde daarentegen iseen lastiger aspect Opbasis
van een strikte grammaticale lezingvan diebepalingincombinatie met
bovenstaande uitlatingenzou kunnen worden gesteld dat nubewijzen van
deelgerechtigdheid geen nominale waarde kennen erderhalve ook niets kan
uitgaan boven denominale waarde Alsgevolg van een dergelijke lezing zou de
bepalingvan artikel 4d tweede lid onderdeei aWet DBtoepassing missen opeen
fonds voor gemene rekening enkan inhouding opgrond van diebepaling dus niet
achterwege kan blijven
Tegenover een dergelijke lezing staat dat bijgebrek aan nominale waarde
evengoed kan worden gesteld dat diewaarde derhalve nihil iszodat hetvolledige
kapitaal uitgaat boven denominale waarde
Opgrond van eengrammaticale uitleg komt dekennisgroep derhalve niet tot een
eensluidend antwoord Dekennisgroep meent echter dat doel enstrekkingvan de
bepaling ertoe dwingen datfondsen voor gemene rekening artikel 4d eerste lid
Wet DBjuncto artikel 4d tweede lidonderdeei aWet DBkan toepassen en
baseert datophetvolgende
• Het fonds voor gemene rekeningisalsinhoudingsplichtige aangemerkt om
uitkeringen van deze fondsen gelijkte behandelen alsuitkeringen van de
naamloze vennootschappen beleggingsmaatschappijen^
• Deagioresolutie keurde goed datbeursgenoteerde
beleggingsmaatschappijen debelastinggrondslag inmindering brachten op
deagioreserveendat buitenlandse beleggingsmaatschappijen onder
voorwaarden het voor deinkoop betaalde bedrag mochten afboeken opde
algemene reserve voor zover datbedrag geen betrekking had opnominaal
gestort kapitaal
• Decodificatie van deagioresolutie inartikel 4dWet DBhad totdoel om
het verschil inbehandeling weg tenemen tussen beleggingsinstellingen
die aan debears zijngenoteerdendie dat niet zijnen deregeling te
laten gelden voor alle beleggingsinstellingen
• Artikel 4dWet DB isvan toepassing opbeleggingsinstellingen Hetbegrip
beleggingsinstellingen omvat zowel beleggingsmaatschappijen opgericht4
1ZieZitting 1967 1968 6000 nr17 biz 13
2Kamerstukken II1967 686000 nr17 p7rk en8Ik
3Infobulletin 88147 VN1988 858
MvT Kamerstukken II2003 0429758 nr3p34
1675863 00063
middels statuten alsbeleggingsfondsen opgericht middels
overeenkomst^
Uitdewetsgeschiedenis kan worden opgemaakt dat het doel van artikel
4dWet DB isomafboeking oponbeclaimde reserves mogelijk temaken^
Dekennisgroep meent opgrond van hetvoorgaande dan ook dat een
beleggingsinstellingdie wordt gedrevenindevorm van een fonds voor gemene
rekening opgrondvan artikel 4dWet DBinhoudingvan dividendbeiasting
achterwege mag laten voor zover degrondslag inmindering wordt gebracht op
een agioreserve Opgrondvan artikel 4d tweede lid onderdeel avan deWet DB
vormt hetparticipatiekapitaalvoor zover dat indeinstellingisgestort integraal
een agioreserve aangezien debewijzen van deelgerechtigdheid geen nominale
waarde kennen
^Ziebijvoorbeeld artikel 1van Richtlijn 2009 65EG
®MvT Kamerstukken II2003 04 29758 nr3p30
1675863 00063